مشاور دانشگاه علوم پزشکی کردستان

کرونا و اضطراب ناشی از آن برای سالمندان و گروه‌های آسیب پذیر

شیوع بیماری کرونا با اتفاقات جدید و تا حدی عجیب همراه شد، یکی از این اتفاقات پدیده طرد اجتماعی سالمندان و گروه های آسیب پذیر جامعه بود.

در این گفتار، برای حمایت روانی از سالمندان و گروه های آسیب پذیر توصیه هایی مفید را مطرح می کنیم.

بیش از یک سال و نیم از بیماری کرونا و اضطراب ناشی از آن در جهان و کشور ما گذشته است و این شرایط، مجموعه‌ای از اتفاقات جدید و تا حدی عجیب را رقم زد. حواشی منتشر شده در فضای مجازی پیرامون بیماری کرونا، علیرغم مشخص نبودن صحت و میزان موثق بودن آن ها، افکار، احساسات، شرایط زندگی و وضعیت روانی ما را تحت تأثیر قرار داد.

یکی از رویداد‌های بسیار دردناک و عجیب در فضای اجتماعی پس از شیوع کرونا، پدیده طرد سالمندان، بیماران دارای نقص ایمنی و اصطلاحاً گروه‌های آسیب پذیر جامعه است.

برخی به صورت هشیار و برخی نیز ناهشیار در حال برجسته سازی این مسئله هستند که «نگران نباش این بیماری جوان هارو نمی‌کشه! بیشتر سالمندان و مریض‌ها رو در گیر میکنه!». انگار که کرونا در این گروه‌ها خطرناک‌تر است و برای سایر گروه‌های خطر مرگ ندارد.

این دوگانگی اگر چه با پوششی علمی در حال برساخت است، اما بی رحمانه به نظر می‌رسد و ناخواسته در حال طرد گروه زیادی از آسیب پذیران روانی و اجتماعی است، کسانی که مکانیسم طرد سال‌ها تا بیخ و بن وجودشان را مسحور کرده است، گویی جامعه در یک مکانیسم روانی برای فاصله گیری از مرگ و اضطراب آن، مرگ را به حوزه‌ای می‌فرستد که گمان می‌کند باید تعلق داشته باشد و با این کار به نوعی برای خود مصونیت و آرامش روانی به دست آوریم.

در رابطه با موضوع طرد روانی – اجتماعی و تفکیک افراد سالم و جوان از پیر و بیمار، گفت و گویی را با کاوه قادری روانشانس بالینی اهل کردستان و از مشاوران مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی کردستان انجام دادیم.

در روز‌های ابتدایی شیوع بیماری این موضوع که سالمندان و افراد دارای بیماری‌های خاص بیشتر گرفتار آن می‌شوند.

جدای از درستی یا نادرستی این موضوع به نظر شما این جداسازی افراد سالم و جوان از پیر و بیمار ناشی از چیست؟

کاوه قادری: اگر چه شواهد نشان می‌دهد که این گروه در معرض ریسک بیشتری هستند و اصطلاحاً باید بیشتر از خود مراقبت کنند تا امکان خطر را کاهش دهند، اما مخابره کردن این پیام‌ها با رویکردی بی رحمانه در فضای اجتماعی و خانوادگی نوعی منکوب کردن و طرد شدید این گروه‌ها است.

قادری: در این شرایط بیشترین اضطراب را در جامعه ما همین گروه تجربه می‌کنند، مادران و پدر بزرگانی بی پناه و بیمارانی آسیب پذیر که گویی جامعه در یک همدستی نامقدس در حال عادی سازی مرگشان است.

قادری: عادی سازی بیماری و یا فاجعه سازی از آن هر دو محکوم و اشتباه است. رویکرد سالم، ارزیابی واقع بینانه از خطر و تلاش برای سازگاری مناسب و کاهش خطرات احتمالی است. مواظب باشیم که به بهانه ایجاد احساس آرامش در جامعه مرگ را به شکل نمادین به حوزه سالمندان و بیماران آسیب پذیر نفرستیم و آن‌ها را از کشتی مشترک پیاده نکنیم. بیشتر مواظبشان باشیم و نگذاریم با اضطراب کرونا همدست شده و بیش از پیش طردشان کنیم.

به نظر شما راه کار حل این مشکل چیست و چگونه می‌توان از این طرد اجتماعی گریز کرد و برای کمک به این گروه‌های آسیب پذیر جامعه گامی مثبت برداشت؟

قادری: این طرد اجتماعی گروه‌های خاص جامعه نوعی راه حل برای رسیدن به آرامش در بحبوحه این بیماری و اضطراب ناشی از آن در زو‌های ابتدایی شروع و در ادامه هم با تکرار آن به نوعی در ذهن‌ها تثبیت شد.

قادری: برای مقابله با این نگرانی‌ها و مشکلات روحی، روانی و اضطراب ناشی از این بیماری، چاره‌ای جز کسب و ارتقای مهارت‌هایی که با اتکا به آن‌ها بتوان ضمن مقابله با ویروس کرونا، از بروز مشکلات جدی و آسیب‌های روانشناختی نیز پیشگیری کرد وجود ندارد.

قادری: یکی از راه‌های مقابله با این آسیب روانی و اضطراب ناشی از آن این است که تا حد امکان از ایجاد فضای ترس شدید، بیش ارزیابی خطر مرگ و برجسته سازی آسیب پذیر بودن این افراد در برابر مرگپرهیز کنیم و سعی کنیم با ایجاد احساس آرامش در فضای اجتماعی و خانه‌ها مواظب سرمایه‌های اجتماعی خود باشیم.

قادری گفت: یکی از مکانیسم‌های سالم اجتماعی در چنین شرایطی ایجاد حمایت‌های اجتماعی مثبت و مفید از این گروه‌ها است. در این راستا بهتر است علاوه بر آموزش خود مراقبتی سالم که بسیار حیاتی و ضروری است مراقب این مسئله باشیم که به اضطراب بیمارگونه در این گروه‌ها دامن نزنیم و تا حد امکان از نظر روانی و معنوی به این افراد آرامش خاطر بدهیم.

قادری افزود: به عنوان یک راهکار عملی در دل این بیماری همه گیر، می‌توان در فضای خانوادگی با مرور کردن خاطرات و نشستن پای درد دل این عزیزان و حرف‌های آن ها، غلیانی از حس زندگی را در آنان جاری کنیم و حس ارزشمند بودن را در این افراد برجسته‌تر از همیشه تحسین کنیم.

اصلاح و بهبود نگرش ها، باعث برطرف شدن تشویش‌ها و اضطراب‌های این روز‌های ما می‌شود و باید بدانیم که با نظر پزشکان بهترین راه مقابله با بیماری کرونا سیستم ایمنی بدن است و اضطراب و استرس بیشترین اسیب را بر عملکرد سیستم ایمنی بدن ما دارد.

 

انتهای پیام/